29 oktober 2026

Helder over opslag (Abeona)

CCS als onderdeel van de Nederlandse klimaatopgave

In het verlengde van het Europese klimaatbeleid om de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen, staat ook Nederland de komende decennia voor een aanzienlijke reductieopgave van de CO2-uitstoot. CCS zal daarbij een belangrijke rol spelen, met name voor emissies waarvoor alternatieve verduurzamingsroutes niet of beperkt beschikbaar zijn. Met de ontwikkeling van nieuwe transport- en opslagprojecten nemen de mogelijkheden voor industriële uitstoters toe. Naast voldoende opslagcapaciteit zijn daarbij ook de kosten van afvang, transport en opslag van belang.

Tegen deze achtergrond wordt het Abeona-project ontwikkeld. Abeona voorziet in het transport en de permanente opslag van CO2 in leeg geproduceerde olievelden onder de Noordzee en maakt daarbij deels gebruik van bestaande offshore-infrastructuur. Het project combineert aanvoer via een bestaande pijpleiding vanuit het Amsterdamse havengebied met de mogelijkheid om vloeibare CO2 per schip direct offshore te injecteren. Hierdoor kan Abeona met een relatief beperkt pijpleidingvolume van 1,4 Mtpa van start gaan en kunnen verschillende CO2-stromen worden gecombineerd.

De meest kostenefficiënte route verschilt per uitstoter

In dit onderzoek is vanuit het perspectief van industriële uitstoters onderzocht hoe de ketenkosten van transport en opslag via Abeona zich verhouden tot alternatieve CCS-routes. Daarbij zijn verschillende routes doorgerekend voor uitstoters in Amsterdam, Rotterdam en Cluster 6. Voor iedere uitstoter is gekeken welke combinatie van conditionering, transport en opslag technisch mogelijk is en welke kosten daarmee gemoeid zijn. De kosten voor afvang zijn in dit deel van de analyse buiten beschouwing gelaten.

De analyse laat zien dat de meest kostenefficiënte CCS-route per uitstoter verschilt. Locatie, uitstootvolume, beschikbare infrastructuur en de benodigde tussenstappen in de keten bepalen welke route het meest aantrekkelijk is. Voor een uitstoter van 250 kton in Amsterdam behoort de pijpleidingroute naar Abeona met EUR 107/ton tot de meest kostenefficiënte onderzochte routes. Voor een uitstoter van dezelfde omvang in Cluster 6 komt opslag per schip in Abeona uit op EUR 117/ton, vrijwel gelijk aan vloeibare opslag in het buitenland. De onderzochte routes via vloeibaar Nederland en dense-phase infrastructuur blijken voor deze uitstoters duurder.

Naast deze analyse voor een individuele uitstoter, is rekening gehouden met de kosten wanneer meerdere uitstoters gezamenlijk gebruikmaken van de beschikbare infrastructuur. Hiervoor is de analyse verbreed naar het verwachte portfolio van Abeona, met een gezamenlijk volume van pijpleiding en schip van 2,5 of 3,1 Mtpa.

Ook op portfolioniveau blijkt Abeona concurrerend. Voor het onderzochte portfolio bedragen de gemiddelde ketenkosten voor opslag in Abeona circa EUR 118/ton. De kosten van vloeibare opslag in het buitenland liggen in dezelfde orde grootte. Opslag via de onderzochte Dense NL-routes kost gemiddeld EUR 139/ton. Verdere opschaling van de Abeona-pijpleiding levert bovendien schaalvoordelen op. Bij een verhoging van de pijpleidingcapaciteit van 1,4 naar 2 Mtpa dalen de gemiddelde ketenkosten voor het portfolio.

Lagere ketenkosten beperken de subsidiebehoefte waardoor subsidievrije CCS steeds meer in beeld komt

De kosten van CCS zijn bepalend voor de benodigde publieke ondersteuning. Zolang de ketenkosten inclusief afvangkosten hoger liggen dan de marktwaarde (ETS-prijs) van vermeden CO2-uitstoot, kan SDE++-subsidie nodig zijn om de onrendabele top te overbruggen. Voor het onderzochte portfolio ligt de gemiddelde subsidie-intensiteit na afvang bij Abeona lager dan bij Dense NL. Opslag via Abeona of in het buitenland resulteert in de analyse in een minimaal EUR 52,5 miljoen lagere jaarlijkse subsidiebehoefte ten opzichte van Dense NL. Over de in het rapport gehanteerde looptijd kan deze besparing oplopen tot circa EUR 788 miljoen.

De behoefte aan subsidie kan in de toekomst verder afnemen. Voor processen waarbij CO2 relatief goedkoop kan worden afgevangen, zoals bij een emittent met makkelijk af te vangen CO2 in Rotterdam, kan CCS bij een ETS-prijs vanaf EUR 114/ton al zonder subsidie mogelijk zijn wanneer gebruik gemaakt kan worden van de meest kostenefficiënte route. Bij een hogere ETS-prijs en verdere kostendalingen kan subsidievrije CCS voor meer processen binnen bereik komen.

Abeona als aanvulling op het Nederlandse CCS-landschap

Abeona vormt daarmee een waardevolle aanvulling op het Nederlandse CCS-landschap. Het project voegt opslagcapaciteit toe en vergroot door de combinatie van pijpleidingtransport en directe aanvoer per schip de keuzemogelijkheden voor CO2-aanbieders. Met de realisatie van Abeona kan vanaf vroeg in de jaren 2030 circa 2,5 Mtpa aan additionele CO2-reductie worden gerealiseerd, met de mogelijkheid om dit volume verder uit te bouwen tot 5 Mtpa. Verdere ontwikkeling van kostenefficiënte CCS-infrastructuur kan zo de businesscase voor industriële uitstoters verbeteren en tegelijkertijd de benodigde publieke ondersteuning verlagen.