De ontwikkeling van het EU ETS kan worden gezien als een voortdurende zoektocht naar de balans tussen marktwerking en politieke sturing. Waar het systeem oorspronkelijk vooral was ontworpen als marktmechanisme waarin een schaarser wordend emissieplafond via prijsvorming investeringen in emissiereductie moest stimuleren, wordt het ETS steeds nadrukkelijker ingezet om ook bredere economische en industriële beleidsdoelen te ondersteunen. De recente herziening vormt daarmee niet alleen een volgende stap in de ontwikkeling van het systeem, maar markeert ook een verdere verschuiving in de rol van het EU ETS.
Deze analyse beschrijft eerst de ontwikkeling van het EU ETS en de belangrijkste voorgestelde wijzigingen die vooruitlopend op fase 5 zijn ingezet. Vervolgens wordt ingegaan op drie bredere inzichten uit de herziening; de politieke betekenis van ETS-opbrengsten, de ontwikkeling van het ETS richting een hybride beleidsinstrument en de toenemende onzekerheid over de toekomstige rol van de ETS-prijs als investeringssignaal.